بسیاری از اساتید در دانشگاه های دولتی و آزاد از دانشجویان درخواست می کنند که رفرنس دهی پایان نامه را به روش apa انجام دهند. ولی دانشجویان یا نحوه رفرنس دهی پایان نامه به روش apa را نمی دانند، یا به علت تصور در مورد پیچیده بودن این کار، این روش رفرنس دهی را انتخاب نمی کنند و به سبک خودشان پیش می روند. واقعیت این است که رفرنس دهی به سبک apa سخت نیست و جزو رایج ترین روش ها محسوب می شود. اگر شما هم دانشجو هستید، قصد انجام پایان نامه دارید و نحوه رفرنس دهی پایان نامه به روش apa را نمیدانید، در ادامه این مقاله قصد داریم دقیق تر جزئیات آن را به شما آموزش دهیم.
منبع نویسی به روش apa در پایان نامه چیست؟
منبع نویسی به روش apa در پایان نامه یکی از روش های رایج و متداول به ویژه در رشته های علوم انسانی است که تمرکز روی نام نویسنده می باشد. در این روش منبع نویسی، نام خانوادگی نویسنده و سال انتشار در داخل پرانتز و پس از نقل قول قرار گرفته و در بخش لیست منابع نیز در انتهای مقاله به ترتیب حروف الفبای نام خانوادگی نویسندگان مرتب و قرار داده می شوند.
استفاده از سبک APA به‌خصوص در رشته‌هایی مانند روانشناسی بسیار رایج است و دانشجویان این رشته باید از همان مراحل نگارش تا تنظیم منابع، دستورالعمل دانشگاه را رعایت کنند. دانشجویانی که برای تدوین پژوهش خود به راهنمایی تخصصی نیاز دارند، می‌توانند از خدمات انجام پایان نامه روانشناسی ارشد نیز استفاده کنند.
نحوه رفرنس دهی پایان نامه به روش apa
نحوه رفرنس دهی پایان نامه به روش apa بدین صورت است که هر منبع در پایان دو بار معرفی می شود. یک بار هنگام استفاده از آن در متن معرفی شده و بار دیگر در انتهای پایان نامه یا داخل فهرست منابع درج می شوند. به عبارت دیگر، اگر در متن به کتاب، مقاله، پایان نامه یا سایت استناد کرده اید، همان منبع باید با اطلاعات کامل در بخش منابع نیز درج شود. ساختار کلی رفرنس دهی در APA به شکل زیر است:
- در متن: نام خانوادگی نویسنده + سال انتشار
- در فهرست منابع: اطلاعات کامل منبع شامل نویسنده، سال، عنوان، ناشر یا اطلاعات انتشار
البته رفرنس‌دهی تنها یکی از بخش‌های تنظیم نهایی پایان نامه است و مواردی مانند فونت، فاصله خطوط، شماره‌گذاری صفحات، تیترها، فهرست‌ها و نحوه نمایش جداول نیز باید مطابق شیوه‌نامه دانشگاه تنظیم شوند. به همین دلیل، انجام صحیح فرمت بندی پایان نامه در کنار تنظیم منابع APA، نقش مهمی در آماده‌سازی نسخه نهایی پایان نامه دارد.
ارجاع درون متنی به روش apa
ارجاع درون متنی به روش apa باید با دقت انجام شود تا تداخلی با ارجاع پایان متنی وجود نداشته باشد. در این روش معمولا نام خانوادگی نویسنده و سال انتشار داخل پرانتز نوشته می شوند؛ اما بسته به تعداد نویسندگان نحوه ارجاع می تواند متفاوت باشد.
ارجاع به یک نویسنده
اگر منبع تنها یک نویسنده داشته باشد، کافی است نام خانوادگی نویسنده و سال انتشار ذکر شود.
مثال:
(محمدی، ۱۴۰۲)
یا
محمدی (۱۴۰۲) بیان می کند که…
(Smith, 2023)
یا
Smith (2023) argues that…
ارجاع به دو نویسنده
در منابع فارسی نام دو نویسنده با «و» و در منابع انگلیسی با علامت “&” یا عبارت “and” (در حالت روایی) نوشته می شود. دقت کنید که باید نام دو نویسنده حتما در داخل متن درج شوند.
نمونه:
(محمدی و رضایی، ۱۴۰۲)
(Taylor & Jones, 2024)
ارجاع به سه نویسنده و بیشتر
مطابق با ویرایش هفتم رفرنس دهی APA اگر منبع سه نویسنده یا بیشتر داشته باشد، تنها نام نویسنده اول ذکر می شود و نیازی به نوشتن نام نویسندگان بیشتر نیست.
نمونه:
(محمدی و همکاران، ۱۴۰۳)
(Taylor et al., 2024)
ارجاع به روش نقل قول مستقیم
اگر عین عبارت نویسنده را در متن پایان نامه نقل می کنید، باید شماره صفحه نیز بعد از نام نویسنده و سال انتشار ذکر شود.
نمونه:
(محمدی، ۱۴۰۲، ص ۸۵)
(Smith, 2023, p. 85)
ارجاع به سازمان یا نهاد
اگر نویسنده یک سازمان باشد، نام کامل سازمان جایگزین نام نویسنده می شود.
نمونه:
(وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، ۱۴۰۳)
(World Health Organization, 2023)
ارجاع به منابع بدون نویسنده
گاهی اوقات نویسنده یک منبع مشخص نیست. در این شرایط نحوه رفرنس دهی پایان نامه به روش apa به این صورت است که فقط چند کلمه ابتدایی عنوان اثر استفاده می شود.
برای کتاب:
(راهنمای نگارش پایان نامه، ۱۴۰۳)
برای مقاله یا صفحه وب:
(“APA Citation Guide”, 2024)
ارجاع به منابع دست دوم
در صورتی که منبع اصلی یک مقاله یا منبع پیدا نشود، می توان به منبع دست دوم ارجاع داد. در این صورت عبارت به نقل از نویسنده اصلی در متن نیز ذکر می شود.
نمونه:
(محمدی، ۱۴۰۰، به نقل از رضایی، ۱۴۰۳)
استناد به چند منبع در یک پرانتز
اگر یک جمله بر اساس چند منبع نوشته شده باشد، منابع با نقطه ویرگول از هم جدا می شوند؛ اما در نهایت داخل یک پرانتز قرار می گیرند.
نمونه:
(Anderson, 2022; Smith, 2021; Taylor, 2023)
ارجاع پایان متنی به روش apa
نحوه رفرنس دهی پایان نامه به روش apa برای بخش پایانی، به صورت لیست وار است. در این بخش باید کلیه منابع استفاده شده در متن را به صورت کاملا فهرست نمایید. برخلاف ارجاع درون متنی که تنها نام نویسنده و سال انتشار نمایش داده می شود، در این بخش می توانید همه اطلاعات را درج کنید. قوانین ارجاع پایان متنی در پایان نامه به این روش به شرح زیر هستند:
- منابع بر اساس حروف الفبای نام خانوادگی نویسنده اول مرتب شوند.
- اگر نویسنده مشخص نیست، عنوان منبع ملاک مرتب سازی خواهد بود.
- هر منبعی که در متن به آن استناد شده است، باید در فهرست منابع نیز وجود داشته باشد.
- از درج منابعی که در متن به آن ها اشاره نشده است، خودداری کنید.
- اگر چند اثر از یک نویسنده وجود دارد، ابتدا آثار قدیمی تر و سپس آثار جدیدتر نوشته شوند.
- اگر یک نویسنده در یک سال چند اثر منتشر کرده باشد، از حروف a، b، c بعد از سال انتشار استفاده می شود.
ترتیب اطلاعات در فهرست منابع
هر نوع منبع ساختار مخصوص خود را دارد، اما به طور کلی اطلاعات در بیشتر منابع به ترتیب زیر درج می شوند:
- نام نویسنده
- سال انتشار
- عنوان اثر
- نام مجله با فونت ایتالیک
- Volume مجله با فونت ایتالیک
- Issue مجله
- DOIیا لینک اینترنتی (در صورت وجود)
فرمت استاندارد صفحه منابع APA در پایان‌نامه
فهرست منابع فقط محتوا نیست؛ نحوه نمایش آن نیز اهمیت دارد
Johnson, R. (2023). Artificial intelligence in education. Journal of Educational Research, 12(3), 55–74. https://doi.org/10.xxxx/xxxxx
Smith, J. (2022). Research methods in psychology. Academic Press.
Taylor, A. (2024). Digital learning and student performance. Educational Studies, 18(2), 120–138.
🔤 ترتیب الفبایی
منابع بر اساس نام خانوادگی نویسنده اول مرتب می‌شوند.
↪️ تورفتگی آویزان
در Hanging Indent، خط اول منبع در ابتدای سطر قرار می‌گیرد و خطوط بعدی کمی تورفتگی دارند.
✒️ ایتالیک
بسته به نوع منبع، عنوان کتاب یا نام و جلد مجله مطابق قواعد APA به صورت ایتالیک نوشته می‌شود.
🔍 تطبیق با متن پایان‌نامه
تمام منابع موجود در فهرست باید با ارجاعات استفاده‌شده در متن پایان‌نامه تطبیق داشته باشند.
در پایان‌نامه، علاوه بر قواعد APA باید شیوه‌نامه دانشگاه را نیز بررسی کنید؛ زیرا دانشگاه ممکن است برای فونت، فاصله خطوط، عنوان بخش منابع یا نحوه نمایش منابع فارسی دستورالعمل اختصاصی داشته باشد.
نحوه نوشتن DOI و URL در منابع APA
شیوه صحیح درج لینک منابع در APA 7
اگر یک مقاله دارای DOI باشد، در فهرست منابع APA بهتر است DOI آن به صورت یک آدرس اینترنتی کامل درج شود. در منابع آنلاین فاقد DOI نیز بسته به نوع منبع می‌توان URL صفحه را وارد کرد.
DOI را به شکل لینک کامل بنویسید؛ نیازی به نوشتن عبارت‌هایی مانند DOI: قبل از آن نیست.
اگر نوع منبع نیازمند درج URL باشد و DOI نداشته باشد، آدرس مستقیم و معتبر منبع را وارد کنید.
DOI معتبر را به شکل https://doi.org/… درج کنید.
در منابعی که APA درج URL را لازم می‌داند، آدرس اینترنتی منبع را وارد کنید.
لینک DOI یا URL را در پایان رفرنس قرار دهید و از افزودن نقطه‌ای که ممکن است بخشی از آدرس اینترنتی تصور شود، خودداری کنید.
در مقاله “نحوه رفرنس دهی در پایان نامه | آموزش جامع با مثال واقعی” می‌توانید اطلاعات بیشتری را در مورد نحوه رفرنس دهی بدست آورید.
رعایت این اصول در پژوهش‌های گسترده‌تر، به‌ویژه رساله‌های دکتری، اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا تعداد منابع و ارجاعات معمولاً بسیار بیشتر است. برای نمونه، در فرآیند انجام رساله دکتری روانشناسی باید علاوه بر رعایت ساختار پژوهش، منابع فارسی و انگلیسی نیز با یک سبک استنادی یکپارچه و مطابق دستورالعمل دانشگاه تنظیم شوند.
انجام پایان نامه خود را به مختصصان بسپارید
اگر برای رفرنس دهی پایان نامه به روش apa و سایر روش ها یا نگارش پایان نامه خود نیاز به کمک دارید، می‌توانید از خدمات تخصصی ما در این زمینه استفاده کنید. برای جزئیات بیشتر و سفارش از روش های زیر با ما در ارتباط باشید (شماره ما در پیام رسان ها: 09104503300):
نمونه منبع نویسی به روش apa (پایان متنی)
حتی با درک نحوه رفرنس دهی پایان نامه به روش apa، می دانیم که بسیاری از شما تا زمانی که نمونه رفرنس دهی را مشاهده نکنید، متوجه جزئیات آن نمی شوید. در جدول زیر نمونه منبع نویسی به روش apa را در پایان نامه مشاهده می کنید که برای ارجاع پایان متنی به کار می روند.
| نوع منبع | قالب کلی رفرنس نویسی APA | مثال |
| کتاب | نام خانوادگی، نام. (سال). عنوان کتاب. ناشر. | محمدی، حسن. (1402). روش تحقیق در علوم انسانی. انتشارات سمت. |
| کتاب ترجمه شده | نام خانوادگی نویسنده. (سال). عنوان کتاب (ترجمه: نام مترجم؛ ویرایش). ناشر. | هالیدی، دی.، رزنیک، ر.، و واکر، ج. (1401). مبانی فیزیک (ترجمه: محمد عابدینی و روح الله خلیلی؛ ویرایش دوازدهم). نشر صفار. |
| مقاله علمی (Journal) | نام خانوادگی، نام. (سال). عنوان مقاله. نام مجله، جلد(شماره)، صفحات DOI. | Johnson, R. (2023). Artificial intelligence in education. Journal of Educational Research, 12(3), 55–74. https://doi.org/10.xxxx/xxxxx |
| مقاله کنفرانسی | نام خانوادگی، نام. (سال). عنوان مقاله. نام کنفرانس، محل برگزاری. | احمدی، رضا. (1402). کاربرد هوش مصنوعی در آموزش الکترونیکی. پنجمین کنفرانس ملی فناوری اطلاعات، دانشگاه تهران. |
| پایان نامه کارشناسی ارشد | نام خانوادگی، نام. (سال). عنوان پایان نامه [پایان نامه کارشناسی ارشد، نام دانشگاه.] | احمدی، علی. (1401). بررسی عوامل موثر بر موفقیت فروشگاه های اینترنتی [پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.] |
| رساله دکتری | نام خانوادگی، نام. (سال). عنوان رساله [رساله دکتری، نام دانشگاه.] | کریمی، مهدی. (1400). ارائه مدل مدیریت دانش در سازمان های دولتی [رساله دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی.] |
| وب سایت | نام نویسنده یا سازمان. (سال). عنوان صفحه. نام وب سایت. URL | World Health Organization. (2023). Mental health. https://www.who.int/mental-health |
| فصلی از کتاب | نام نویسنده فصل. (سال). عنوان فصل. در نام ویراستار (ویراستار)، عنوان کتاب (صفحات). ناشر. | Taylor, A. (2023). APA citation rules. In R. P. Jones (Ed.), A Guide to Citations (pp. 30–65). My Publisher. |
| کتاب الکترونیکی (E-book) | نام خانوادگی، نام. (سال). عنوان کتاب URL. | Taylor, A. (2023). A Guide to Citation. https://example.com/ebook |
| گزارش سازمانی | نام سازمان. (سال). عنوان گزارش. ناشر. | United Nations. (2023). Global Climate Report. UN Publications. |
| ویدئو (YouTube) | نام سازنده. (سال). عنوان ویدئو [Video]. YouTube. URL | Khan Academy. (2023). Introduction to Statistics [Video]. YouTube. https://www.youtube.com/ |
| پادکست | نام گوینده. (سال). عنوان قسمت [Audio podcast]. نام پادکست URL. | Smith, J. (2022). The Science of Nutrition [Audio podcast]. HealthPod. https://example.com/podcast |
نحوه استناد و منبع‌نویسی در رساله‌های دکتری نیز باید مطابق شیوه‌نامه دانشگاه و سبک رفرنس‌دهی تعیین‌شده انجام شود. با توجه به حجم منابع و گستردگی پژوهش در این مقطع، رعایت اصول نگارش، استناد و یکپارچگی ساختار در فرآیند انجام رساله دکتری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
شیوه APA در بسیاری از پایان نامه‌های حوزه مدیریت و علوم انسانی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. دانشجویان رشته‌های مدیریت باید علاوه بر نحوه استناد به منابع، ساختار فصل‌ها، روش تحقیق و استانداردهای نگارشی دانشگاه را نیز رعایت کنند؛ به همین دلیل آشنایی با مراحل انجام پایان نامه مدیریت می‌تواند در تدوین اصولی پژوهش این رشته مفید باشد.
نحوه رفرنس دهی کتاب ترجمه شده به روش apa در پایان نامه
رفرنس دهی کتاب ترجمه شده به روش apa بدین صورت است که ابتدا اطلاعات نویسندگان اصلی کتاب نوشته می شوند. سپس باید نام مترجم در داخل پرانتز قرار بگیرد. در منابع فارسی معمولا نام مترجم بعد از عنوان کتاب آورده می شود.
- فرمت کلی برای ارجاع پایان متنی: نام خانوادگی نویسنده. (سال). عنوان کتاب (ترجمه: نام مترجم؛ شماره ویرایش یا جلد). ناشر.
- فرمت کلی برای ارجاع درون متنی: (نام نویسنده اصلی، 1401)
| مورد | نمونه |
| نمونه رفرنس کتاب ترجمه شده (فارسی) | هالیدی، دی.، رزنیک، ر.، و واکر، ج. (1401). مبانی فیزیک (ترجمه: محمد عابدینی و روح الله خلیلی؛ ویرایش دوازدهم). نشر صفار. |
| نمونه رفرنس کتاب ترجمه شده (انگلیسی) | .Taylor, A. (2023). Research Methods (M. Brown, Trans.). Oxford University Press |
| نمونه ارجاع درون متنی (فارسی) | (هالیدی و همکاران، 1401) |
| نمونه ارجاع درون متنی (انگلیسی) | (Halliday et al., 2023) |
نکته مهم: برای رفرنس دهی کتاب ترجمه شده در پایان نامه به روش apa دقت کنید که در بخش ارجاع درون متنی نیازی به درج نام مترجم نیست و همین که نام نویسنده اصلی و سال انتشار را بیاورید، کافی خواهد بود.
مقالات پیشنهادی:
- نحوه شماره گذاری منابع در پایان نامه + معرفی روش ها و نکات
- نحوه رفرنس دهی در پایان نامه | آموزش جامع با مثال واقعی
رفرنس دهی apa فارسی چگونه است؟
نحوه رفرنس دهی پایان نامه به روش apa برای منابع فارسی و انگلیسی یکسان است؛ اما شیوه نگارش اسامی و برخی علائم نگارشی با یکدیگر متفاوت اند. برای رفرنس دهی فارسی باید به نکات زیر دقت کنید:
- نام نویسندگان به فارسی نوشته می شود.
- سال انتشار بر اساس تقویم شمسی درج می شود.
- بین نویسندگان از حرف «و» استفاده می شود.
- عنوان کتاب یا مقاله دقیقا مطابق نسخه منتشرشده نوشته می شود.
- نام ناشر یا مجله به فارسی درج می شود.
اشتباهات رایج رفرنس‌دهی APA در پایان‌نامه
خطاهایی که بهتر است قبل از تحویل پایان‌نامه بررسی شوند
۱. نبود تطابق بین متن و فهرست منابع
هر منبعی که در متن به آن استناد شده باید در فهرست منابع وجود داشته باشد و بالعکس.
۲. استفاده اشتباه از et al.
در APA 7 برای منابع دارای سه نویسنده یا بیشتر، در ارجاع درون‌متنی معمولاً نام نویسنده اول و عبارت et al. درج می‌شود.
۳. رعایت نکردن ترتیب الفبایی
منابع باید بر اساس نام خانوادگی نویسنده اول و به ترتیب حروف الفبا مرتب شوند.
۴. نوشتن ناقص DOI یا URL
DOI و آدرس اینترنتی منابع باید به شکل صحیح و قابل دسترسی درج شوند.
۵. ایتالیک کردن بخش اشتباه رفرنس
در منابع مختلف، بخش‌هایی مانند نام مجله، جلد یا عنوان کتاب ممکن است به صورت ایتالیک نوشته شوند و باید قالب APA رعایت شود.
۶. ترکیب APA 6 و APA 7
استفاده هم‌زمان از قوانین ویرایش‌های مختلف APA می‌تواند باعث ناهماهنگی منابع پایان‌نامه شود.
پس از تکمیل پایان‌نامه، یک بار فقط ارجاعات درون‌متنی و فهرست منابع را با یکدیگر تطبیق دهید. این کار بسیاری از خطاهای رایج رفرنس‌دهی را مشخص می‌کند.
جمع بندی
نحوه رفرنس دهی پایان نامه به روش apa از جنبه های مختلفی قابل بررسی است. در ابتدا باید ارجاع دهی داخل متن با نام نویسنده و سال انتشار انجام شود. پس از آن می توان لیست منابع را در پایان نامه ذکر کرد. در این مقاله نمونه و جزئیات رفرنس دهی پایان نامه به روش apa را ذکر کردیم؛ کافیست که مطابق با نوع منبع، رفرنس دهی را انجام دهید.
