انجام پایان نامه ارشد و دکتری انرژی و زمان زیادی میبرد، دفاع آن بسیار مهم است و شروع جلسه دفاع پایان نامه، مهم ترین و حساس ترین مرحله آن است. در مقطع دکتری، به دلیل حساسیت بالاتر پژوهش و سختگیری بیشتر داوران، دانشجویانی که در مسیر انجام پایان نامه دکتری هستند باید از همان ابتدا برای جلسه دفاع، ساختار ارائه و نحوه بیان مسئله برنامهریزی دقیقی داشته باشند. در همان چند دقیقه ابتدایی، هم می توانید برداشت داوران را شکل دهید؛ هم اینکه استرس خودتان را کنترل کنید. به همین خاطر است که بسیاری از دانشجویان می پرسند جلسه دفاع پایان نامه را چگونه شروع کنیم؟ شروع باید با نام خدا و معرفی خودتان باشد. در ادامه این مقاله قصد داریم به صورت کاملا دقیق در مورد نحوه شروع جلسات دفاع پایان نامه، مواردی که باید ذکر کنید و سایر جزئیات با شما صحبت نماییم.
جلسه دفاع پایان نامه را چگونه شروع کنیم؟
چگونه جلسه دفاع پایان نامه را شروع کنیم؟ می دانیم که این سوال بسیاری از دانشجویان عزیز قبل از شروع جلسه دفاع است. چند دقیقه ابتدایی، معمولا تاثیر زیادی روی داوران و نظر اساتید دارد و باید دقیق برنامه ریزی شود.
قبل از ورود به جلسه دفاع پایان نامه
شروع خوب دفاع از پایان نامه، در همین مرحله آغاز می شود. قبل از ورود به جلسه دفاع پایان نامه، باید برنامه ریزی منظم و اصولی داشته باشید و به زمان بندی دقت کنید. اقدامات زیر برای قبل از ورود به جلسه دفاع پایان نامه ضروری هستند:
- چک کردن زمان بندی: در مرحله اول باید بدانید دفاع شما چند دقیقه است (مثلا ۲۰، ۳۰ یا ۴۵ دقیقه) و ارائه شما باید دقیقا در همان بازه قرار بگیرد.
- تسلط روی اسلاید اول تا سوم: اسلایدهای ابتلایی همان لحظات شروع پایان نامه شما هستند و بیشتر تماشا می شوند. سعی کنید که روی آن ها تسلط داشته باشید و حتما طراحی خوبی برای اسلاید اول که شامل عنوان، هدف و بیان مسئله است، ایجاد کنید.
- تمرین با صدای بلند: حداقل ۲ بار متن شروع جلسه را تمرین کنید تا روی لحن و ریتم آن مسلط شوید. بسیاری از دانشجویان روی این موضوع متمرکز نیستند و همین موضوع، باعث استرس بیشتر آن ها در شروع جلسه دفاع می شود.
در جلسات دفاع دکتری، مخصوصاً در رشته روانشناسی، داوران به تسلط دانشجو روی مبانی نظری، روش تحقیق و نتایج حساسیت بیشتری دارند؛ بنابراین در انجام رساله دکتری روانشناسی آمادهسازی اسلایدهای ابتدایی و تمرین شروع جلسه اهمیت ویژهای دارد.
در شروع جلسه دفاع باید چه چیزهایی بگوییم؟
در شروع جلسه دفاع باید با نام خدا شروع کنید. اسلاید اول که شامل عنوان پایان نامه، نام خودتان و اساتید هست را با دقت آماده کرده و اعلام نمایید.
- شروع با نام خدا: مهم ترین چیزی که باید در جلسه دفاع بگویید، شروع با نام خداست. حتما یک اسلاید از پاورپوینت خود را به بسم الله الرحمان رحیم اختصاص دهید.
- معرفی خود: در مرحله بعد باید خودتان را معرفی کنید. به طور مثال بگویید: “من علی محبی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته روانشناسی هستم.”
- معرفی موضوع: موضوع شما باید در همان شروع جلسه معرفی شود. باید بگویید روی چه موضوعی کار کرده اید و هدفتان چه بوده است. در حد 1 تا 3 جمله، این مرحله را جمع کنید.
- معرفی اساتید: اساتید راهنما و مشاور خود را معرفی کنید. می توانید یک جمله کوتاه برای تشکر از آن ها نیز آماده کنید.
- تشکر و سپاس گزاری (دلخواه): بسیاری از دانشجویان برای احترام به حضار، در همان ابتدای جلسه از آن ها تشکر می کنند. شما نیز می توانید با یک جمله از افراد حاضر در جلسه دفاع، تشکر نمایید.
نحوه شروع جلسه دفاع پایان نامه بعد از آمادگی
معمولا جلسات دفاع در همان زمان مقرر برگزار می شوند. رئیس جلسه یا یکی از داوران، موضوع پایان نامه و اساتید راهنما را اعلام می کند. سپس شما دعوت به شروع جلسه خواهید شد. بدون استرس، می توانید یک الگوی معرفی برای خود در نظر بگیرید:
“سلام و عرض ادب خدمت استادان محترم داور، جناب آقای/سرکار خانم … و همچنین حضار گرامی.
از اینکه وقت خود را برای مشاهده و داوری پایان نامه اینجانب اختصاص دادید سپاسگزارم.
بنده علی محبی دانشجوی کارشناسی ارشد رواشناسی هستم.
عنوان پایان نامه ی من «[عنوان دقیق پایان نامه]» است. هدف این پژوهش [یک جمله کوتاه از هدف اصلی] می باشد.“
شروع ارائه با فهرست بندی مطالب
یکی از اشتباهات رایج در شروع جلسه دفاع پایان نامه این است که دانشجویان بلافاصله شروع به بیان مسئله و پیشینه تحقیق می کنند. این در حالی است که حضار می خواهند در حد یک دقیقه بدانند قرار است پیرامون چه مواردی صحبت کنید. از همین جهت، شروع جلسه دفاع باید با ارائه فهرست بندی مطالب باشد:
“در این ارائه ابتدا در مورد بیان مسئله و پیشینه تحقیق صحبت می کنم
سپس وارد بخش روش شناسی میشم و توضیحات جامع در مورد اقدامات انجام شده را خدمتتان ارائه خواهم داد
در نهایت با نتیجه گیری و ارائه داده های بدست آمده، این ارائه را به پایان می رسانم
پیشاپیش از توجه همه حضار سپاس گزارم.”
شروع جلسه دفاع پایان نامه چقدر طول می کشد؟
موضوع کلیدی و مهمی که باید در مورد شروع جلسه دفاع پایان نامه بدانید، زمان بندی آن است. به طور معمول، شروع جلسه دفاع بین 1 تا 3 دقیقه است. یعنی شما از زمان بسم الله الرحمان الرحیم تا زمان معرفی فهرست مطالب باید حدود 3 دقیقه زمان بگذارید و مابقی را به بخش های دیگر جلسه دفاع اختصاص دهید.
اسلایدهای شروع جلسه دفاع پایان نامه باید چگونه باشند؟
تنظیم اسلایدهای شروع جلسه دفاع پایان نامه، نقش بسیار مهمی در نتیجه و شروع خوب دارد. از این جهت توصیه می کنیم که اسلایدها را به شکل زیر در نظر بگیرید:
- اسلاید اول، به نام خدا: یک عکس از بسم الله یا به نام خدای جذاب در اسلاید اول قرار دهید.
- اسلاید دوم: اسلاید دوم باید شامل عنوان پایان نامه، نام استاد راهنما و مشاور، نام شما، نام دانشگاه و دانشکده و تاریخ دفاع باشد.
- اسلاید سوم: فهرست بندی مطالب و مرحله به مرحله از دفاع باید در این اسلاید مشخص شوند. بهتر است که این اسلاید را لینک دهی کنید تا پس از کلیک کردن روی آن ها، وارد اسلاید مورد نظر گردید.
نکته مهم: به هیچ وجه در اسلایدهای ابتدایی موارد حشو و اضافه مانند جمع بندی، پارامترها و … را قرار ندهید. یک ساختار خلاصه طبق مواردی که ذکر کردیم برای این اسلایدها کافی هستند.
آیا شروع جلسه دفاع پایان نامه باید با بیان رسمی باشد؟
به طور کلی، در جلسه دفاع پایان نامه نباید از زمان محاوره ای و دوستانه استفاده کنید. البته کتابی حرف زدن هم درست نیست و می تواند برای بسیاری از حضار خسته کننده باشد. با صدای رسا و جذاب و زبان نیمه رسمی، جلسه دفاع را آغاز کنید.
جمع بندی
در این مقاله در مورد اینکه جلسه دفاع پایان نامه را چگونه شروع کنیم، صحبت کردیم. حالا نوبت شماست که مرحله به مرحله پیش بروید و جلسه دفاع خودتان را به پایان برسانید. فراموش نکنید که همان چند دقیقه اول جلسه دفاع، حضار و داوران به طور دقیق به صحبت های شما گوش می دهند، پس به آرامی و بدون استرس صحبت کنید.
مقالات زیر را هم در زمینه دفاع پایان نامه نگارش کردهایم. اگر در آستانه دفاع از پایان نامه خود هستید، پیشنهاد میکنیم به مقالات زیر هم مراجعه کنید:
- سوالات متداول در جلسه دفاع پایان نامه + لیست رایجترین سوالات
- در جلسه دفاع پایان نامه چه بگوییم؟ + بایدها و نبایدهای کلیدی
- متن شروع جلسه دفاع پایان نامه ارشد + ۵ نمونه متن و نکات
سوالات متداول
- جلسه دفاع پایان نامه را چگونه شروع کنیم که استرس نداشته باشیم؟
حتما با نام خدا و معرفی خودتان، موضوع پایان نامه و اساتید شروع کنید. این کار باعث کاهش استرس شما شده و لرزش صدایتان را نیز به شدت کاهش می دهد.
- بعد از شروع جلسه دفاع پایان نامه باید چه کاری انجام دهیم؟
کافیست که اسلایدهای پاورپوینت خود را به ترتیب جلو ببرید. بیان مسئله، اهمیت موضوع، پیشینه تحقیق، روش شناسی، نتایج و ذکر پیشنهادات از مراحل بعدی پایان نامه هستند.
در رشته روانشناسی، توضیح درست پیشینه تحقیق، جامعه آماری، ابزارهای سنجش و تحلیل نتایج نقش مهمی در کیفیت دفاع دارد؛ به همین دلیل در انجام پایان نامه روانشناسی ارشد باید از همان مرحله نگارش، به ساختار دفاع و نحوه ارائه نتایج هم توجه شود.
- آیا باید در شروع جلسه دفاع پایان نامه از افراد حاضر تشکر کنیم؟
هیچ قانون مشخصی در این مورد وجود ندارد. اما می توانید در یک جمله از حضار و توجه داوران به پایان نامه خودتان تشکر کنید تا جلسه دفاع صمیمانه تر به نظر برسد.
