با توجه به ضرورت طبقه بندی و نظم دهی به پایان نامه دانشجویان و پژوهشگران، سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران، پایان نامه ها را در بانک کتابشناسی ملی ثبت می کند. ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی باید توسط دانشجو و با فایل نهایی پایان نامه انجام گردد. در ادامه مقاله قصد داریم در مورد نحوه و مراحل ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی برای دانشجویان به صورت گام به گام صحبت کنیم. بنابراین اگر همه مراحل مربوط به انجام پایان نامه خود را به اتمام رسانده اید و حال قصد ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی را دارید، این مقاله برای شماست.
برای ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی باید به چه سایتی مراجعه کنیم؟
سایت nlai.ir، سایت رسمی کتابخانه ملی ایران است که تمامی خدمات و امکانات را در بستر اینترنت ارائه می کند. بنابراین، برای انجام این کار نیازی به مراجعه حضوری نیست. برای ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی، باید وارد قسمت خدمات آنلاین و پس از آن ارسال پایان نامه شوید.
اطلاعات و مدارک مورد نیاز برای ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی
قبل از شروع فرآیند ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی، اطلاعات زیر را آماده کنید:
- اطلاعات فردی: نام و نام خانوادگی، کد ملی و شماره تلفن همراه
- اطلاعات دانشجویی: مقطع تحصیلی، رشته، گرایش، شهر دریافت مدرک
- اطلاعات پایان نامه و دفاع: تاریخ دفاع، عنوان پایان نامه، چکیده، تعداد صفحات فایل و …
- اطلاعات اساتید: اطلاعات استاد راهنمای اول و شماره تلفن ایشان
- فایل پایان نامه: فایل پایان نامه word و pdf با فرمت مناسب
مراحل ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی
برای ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی می بایست فایل نهایی پایان نامه خود را به صورت WORD و PDF در اختیار داشته باشید. سپس با ورود به سایت کتابخانه ملی، می توانید مرحله به مرحله پایان نامه را ثبت کنید. ثبت پایان نامه در این سایت زمان زیادی نمی گیرد و در حد چند دقیقه، طبق مراحل زیر انجام می شود:
مرحله 1: ورود به سامانه
در ابتدا باید وارد سامانه کتابخانه ملی ایران (nlai.ir) و بخش ارسال پایان نامه ها شوید. سپس، گزینه ورود اطلاعات و ارسال پایان نامه را بزنید تا مستقیما وارد بخش ارسال پایان نامه گردید.

مرحله 2: وارد کردن اطلاعات اولیه
پس از وارد شدن به بخش ورود اطلاعات و ارسال پایان نامه، می بایست اطلاعاتی را وارد کنید که مربوط به خود شما و پایان نامه هستند. وارد کردن فیلدهای ستاره دار مانند عنوان پایان نامه به فارسی و انگلیسی، تعداد صفحات فایل، نام و نام خانوادگی و … الزامی است.
نکته: دقت کنید که همه اطلاعات باید به صورت صحیح وارد شوند و هیچ اطلاعاتی را از قلم نیندازید.

مرحله 3: وارد کردن جزئیات پایان نامه
هر چقدر به سمت پایین سامانه می روید، اطلاعات بیشتری برای ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی باید درج شوند. حتما جزئیات پایان نامه از جمله چکیده فارسی و انگلیسی و کلیدواژه ها را از فایل WORD کپی کرده و در جای مناسب بارگزاری کنید.
- اطلاعات استاد راهنما: دقت کنید برای ثبت پایان نامه، می بایست حتما نام و نام خانوادگی استاد راهنما و شماره تلفن ایشان را ثبت کنید. تنها وارد کردن نام استاد راهنمای اول الزامی است و می توانید برای تسریع روند، نام استاد راهنمای دوم و مشاور را درج نکنید.

در پایاننامههای روانشناسی، چکیده و کلیدواژهها باید با متغیرها، جامعه آماری، روش تحقیق و هدف پژوهش هماهنگ باشند؛ چون همین اطلاعات در سامانه کتابخانه ملی ثبت میشوند. این موضوع هم در انجام پایان نامه روانشناسی ارشد اهمیت دارد و هم در انجام رساله دکتری روانشناسی، با این تفاوت که در مقطع دکتری باید نوآوری، مدل مفهومی و پشتوانه نظری رساله نیز دقیقتر در نسخه نهایی دیده شود.
مرحله 4: ارسال فایل پایان نامه
در نهایت پس از وارد کردن اطلاعات مورد نیاز، باید فایل WORD و PDF پایان نامه را در سامانه وارد کنید. برای انجام این مرحله به نکات زیر دقت کنید:
- فرمت مناسب: فرمت فایل WORD باید doc یا docx و فرمت فایل pdf باید باشد.
- عنوان فایل: عنوان فایل pdf و word را نام و نام خانوادگی خود با حروف انگلیسی قرار دهید.
- حداکثر اندازه فایل: حداکثر اندازه فایل pdf و word شما باید 100 مگابایت باشد. فایل هایی با حجم بیشتر، قابل آپلود در سامانه نیستند.
اگر حجم فایل شما بیشتر از این مقدار است، می توانید از طریق سایت های آنلاین مانند www.ilovepdf.com حجم فایل های خود را کاهش دهید.

قبل از بارگذاری فایل Word و PDF در سامانه کتابخانه ملی، بهتر است نسخه نهایی از نظر غلطهای نگارشی، فهرست مطالب، شمارهگذاری صفحات، منابع و یکدستی فرمت بررسی شود؛ چون بعد از ثبت، همان فایل بهعنوان نسخه نهایی پایاننامه شناخته میشود. در این مرحله، انجام ویراستاری پایان نامه میتواند از بروز ایرادهای ظاهری و نگارشی در فایل نهایی جلوگیری کند.
پس از ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی چه کنیم؟
بعد از ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی، باید منتظر دریافت تاییدیه آن باشید. معمولا 2 روز کاری پس از ارسال پایان نامه زمان می برد تا پایان نامه شما به طور کامل بررسی و تایید شود. برای دریافت تاییدیه و ارائه آن به کتابخانه دانشگاه خود طبق مراحل زیر پیش بروید:
مرحله 1: ورود به سامانه کتابخانه ملی
در ابتدا باید وارد سامانه کتابخانه ملی و بخش ارسال پایان نامه ها شوید. سپس روی گزینه «دانلود تاییدیه و اصالت سنجی» کلیک کنید تا وارد بخش دریافت تاییدیه شوید.
نحوه دانلود تاییدیه و اصالت سنجی پایان نامه

مرحله 2: وارد کردن اطلاعات مورد نیاز
برای دانلود تاییدیه کافیست کد ملی خود را در فیلد مربوطه وارد کرده و روی گزینه جستجو کلیک کنید. اتباع غیر ایرانی می توانند به جای پر کردن فیلد کد ملی، فیلد کد فراگیر را پر نمایند. دقت کنید که اگر پس از فشردن دکمه جستجو، چیزی نمایش داده نشده بود، احتمالا هنوز پایان نامه بررسی نشده است و باید منتظر بمانید.

آیا ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی اجباری است؟
بر اساس قانون تصویب شده سال 1401، تمامی دانشجویان می بایست پایان نامه خود را در کتابخانه ملی ثبت کرده تا امکان دسترسی و بررسی آن برای پژوهشگران دیگر وجود داشته باشد. با وجود اینکه این قانون به تصویب رسیده است؛ اما هنوز بعضی از دانشگاه ها اجباری برای ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی ندارند. در این میان برخی از دانشگاه ها به ویژه دانشگاه های دولتی، آپلود پایان نامه در این سامانه را الزامی برای فارغ التحصیلی در نظر گرفته اند.
- نکته: با توجه به تفاوت قوانین دانشگاه ها، برای اطمینان از الزام ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی، با آموزش دانشگاه یا دانشکده خود تماس بگیرید.
چه زمانی باید پایان نامه در کتابخانه ملی ثبت شود؟
در صورتی که ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی برای دانشجو ضروری باشد، باید آن را پس از اتمام پایان نامه و انجام اصلاحیه های مورد نیاز انجام دهد. در واقع، پایان نامه آپلود شده در کتابخانه ملی، باید نسخه آخر بعد از دفاع باشد. بنابراین، دانشجویان می بایست هنگام تسویه حساب کتابخانه، گزارش آپلود و تاییدیه را از کتابخانه ملی را به کتابخانه ارائه کنند.
این موضوع برای دانشجویان دکتری حساستر است؛ چون رساله باید پس از دفاع، اعمال اصلاحات داوران و آمادهسازی نسخه نهایی در سامانه ثبت شود. بنابراین در انجام رساله دکتری فقط نگارش فصلها اهمیت ندارد، بلکه آمادهسازی فایل نهایی برای ثبت، تسویه دانشگاه و ارائه نسخه قابل استناد نیز بخش مهمی از کار است.
هزینه ثبت پایان نامه در سایت کتابخانه ملی چقدر است؟
یکی از نگرانی های دانشجویان برای ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی، هزینه ثبت است. کل مراحل ثبت و دریافت تاییدیه پایان نامه در این سامانه به صورت رایگان بوده و دانشجویان نیازی به پرداخت هیچ هزینه ای ندارند. اگر می خواهید این کار را در کافی نت و مراکز دیگر انجام دهید، به غیر از دستمزد انجام کار، نیازی به پرداخت هزینه دیگری نخواهید داشت.
مقاله پیشنهادی: شناسه ثبت پایان نامه در سامانه ایرانداک چیست ؟
جمع بندی
ثبت پایان نامه در کتابخانه ملی، جزو مراحل ساده برای فارغ التحصیلی دانشجویان است. اگر دانشگاه ثبت فایل را در سایت کتابخانه ملی الزامی دانسته است، می توانید مطابق با مراحل توصیه شده در این مقاله آن را انجام دهید. در نهایت پس از گذشت 2 روز کاری، می توانید تاییدیه را دریافت کرده و به کتابخانه محل تحصیل خود برای تسویه حساب ارائه نمایید.

